Zorgplicht bomen voor gemeenten: wat je doet en vastlegt
De zorgplicht voor bomen volgt uit artikel 6:162 BW. Wanneer een gemeente aansprakelijk is, wat twee arresten leren en wat je per boom vastlegt.
7 min leestijd
Handout voor je management
Waarom IDA Bomen naast je BOR-systeem
Je BOR-systeem legt vast wat er staat. De vragen van je bestuur gaan over wat er is gebeurd, wat er groeit en wat het kost. Deze handout zet het op een rij, om door te sturen naar je management.
Ontvang de handout
Vul je e-mailadres en je organisatie in. Je downloadt de pdf direct en krijgt hem ook per mail.
- Elf pagina's, A4
- Een pdf om te lezen, te printen of door te sturen.
- Voor management en bestuur
- Een afweging, geen producttour: de feiten, de keuze en de vragen die je kunt verwachten.
- Met bronnen
- Rechtspraak met ECLI-nummers, Handboek Bomen, de EU-Natuurherstelverordening en de praktijk van een bestek.
Vier feiten waar geen gemeente omheen kan
Deze vier vragen blijven, welk systeem je ook kiest. De afweging is waar je ze beantwoordt: in een register dat de hele openbare ruimte bijhoudt, of in een systeem dat voor bomen is gebouwd en aan dat register is gekoppeld.
Na schade door een boom moet je kunnen aantonen wat je wist, sinds wanneer, en wat je deed (art. 6:162 BW; Hoge Raad 19 november 2021). IDA legt elke controle, maatregel en foto per boom vast, met wie en wanneer, en exporteert het dossier als één pdf.
Eind 2030 mag er in steden en dorpen niet minder boomkroon zijn dan in 2024, en daarna moet het groeien (EU-Natuurherstelverordening, artikel 8). IDA meet kroonbedekking, kroonvolume volgens Handboek Bomen en de 3-30-300-regel per buurt, uit de hoogtemetingen van het AHN.
Registreren is werk met een prijs, en die prijs zit in elke eenheidsprijs van je bestek. In IDA legt je aannemer per boom vast terwijl hij werkt, met foto's, en afwijkingen tellen pas na je akkoord.
Je BOR-systeem blijft het register van je openbare ruimte, in de standaardtaal voor objectdata (IMBOR, CROW). IDA levert boomkenmerken en BVC-uitkomsten aan je BOR-systeem, zodat niemand iets hoeft over te typen.
Twee systemen, elk op zijn plek
Een BOR-systeem is gebouwd voor de breedte: alle objecten in de openbare ruimte, van bomen en plantvakken tot riolering en lantaarnpalen. IDA Bomen is gebouwd voor de diepte van één object, de boom, van controle tot uitvoering.
Register openbare ruimte
Je BOR-systeem
Werk- en beslislaag voor bomen
IDA Bomen
Uitvoering buiten
Aannemer en buitendienst
- Boomnummers, voor de koppeling
- Werkopdracht, per boom
- Registraties en afwijkingen, ter goedkeuring
- Boomkenmerken en BVC-uitkomsten, elke nacht
- Bron voor
- Objecten, nummering en locatie.
- Bron voor
- Boomkenmerken, BVC, maatregelen en wat er is uitgevoerd.
- Levert
- Wat er buiten is gedaan. Het telt zodra je beheerder het goedkeurt.
“…in veel gevallen boomcontroles uitvoeren, of laten uitvoeren, met behulp van specialistische software.”
CROW beschrijft daar ook de rest van de opzet: die software bouwt per boom een dossier op, en de controlegegevens gaan daarna naar het bestand van de boomeigenaar. Een specialistisch boomsysteem naast het BOR-systeem is in de sector de gangbare opzet.
De koppeling bouwen en beheren wij. Van jou vraagt ze weinig: toegang tot je BOR-systeem en één keer samen de velden van je boompaspoort vastleggen.
Wat er in de handout staat
Geschreven voor wie de keuze moet maken of verdedigen. Elke pagina één vraag, met het antwoord en de bron.
- Pagina 2In het kortDe vier feiten en de afweging op één pagina.
- Pagina 3Zorgplicht die je kunt aantonenWat de rechter vraagt, en wat IDA per boom laat zien.
- Pagina 4Vier uitspraken, één lesTwee gemeenten wonnen, twee verloren. Het verschil zat in wat ze konden laten zien.
- Pagina 5Groei die je kunt laten zienHandboek Bomen, de 3-30-300-regel en de EU-verordening, en waarom een register ze niet meet.
- Pagina 6Kiezen op risicoWat binnen het valbereik van een boom staat, en wat daarom eerst moet.
- Pagina 7Je aannemer, je prijsWaarom registratie in elke eenheidsprijs zit, en wat dat betekent voor je volgende aanbesteding.
- Pagina 8Eén jaar BVC en snoeiHetzelfde werk in twee werkwijzen: met lijsten en e-mail, en in IDA.
- Pagina 9Twee systemen, elk op zijn plekHoe IDA en je BOR-systeem samenwerken, en de koppeling in vijf stappen.
- Pagina 10Drie opties naast elkaarPer regel wat elke keuze betekent.
- Pagina 11Vragen die je kunt verwachtenVan dubbel betalen tot informatiebeheer en beveiliging, met de antwoorden.
Vragen die je kunt verwachten
De vragen die een bestuur stelt over een boomsysteem naast het BOR-systeem, met de antwoorden uit de handout.
Nee. Je BOR-systeem houdt het register van de hele openbare ruimte bij, IDA Bomen draait het boomwerk. Ze doen niet hetzelfde werk, en door de koppeling typt niemand iets over. De kosten van IDA liggen vooraf vast: een jaarlicentie op basis van het aantal bomen.
Bomen registreren en inspecteren kan in een BOR-systeem, en dat blijft zo. De vraag is waar je aannemer het werk per boom doet, hoe je per boom aantoont wat je wist en deed, en hoe je op de groennormen rapporteert. Dat laatste vraagt gemeten kronen, geen klassen die iemand invult.
Het doel is één bron per gegeven, niet één applicatie. Objecten en locatie blijven in je BOR-systeem; boomkenmerken en BVC komen uit IDA en staan via de koppeling ook in je BOR-systeem. Zo is voor elk gegeven duidelijk waar het vandaan komt.
Weinig. Je leverancier geeft ons toegang tot je BOR-systeem en we leggen samen één keer de velden van je boompaspoort vast. Bouw en beheer van de koppeling doen wij.
Je gegevens blijven van jou. Via de koppeling staan ze ook in je BOR-systeem, en je exporteert alles naar de gangbare GIS- en Excel-formaten.
IDA Bomen sluit aan op de BIO, met tweestapsverificatie, toegang per project en een logboek van elke wijziging. Een verwerkersovereenkomst is standaard. Leg ons je beveiligingseisen voor: we doorlopen je security-review met je en leveren de documentatie die je CISO en je inkoper nodig hebben.
Verder lezen in de kennisbank
De onderwerpen uit de handout, uitgewerkt.
Handboek Bomen 2026 en 2022: wat het is en wat verandert
Handboek Bomen is de norm van Norminstituut Bomen voor werk aan bomen. Wat erin staat, of het verplicht is en wat de editie 2026 verandert na 2022.
6 min leestijd
Boombeheer software vergelijken: criteria en demoscript
Zo vergelijk je boombeheer software: criteria met weging, een demoscript met je eigen bestand en de vragen over export, aannemers en totale kosten.
7 min leestijd
Liever zien dan lezen?
We laten het je zien met je eigen bomenbestand, naast je BOR-systeem.
In gebruik bij
