Risicobomen prioriteren als het budget niet reikt
Na de controleronde staan er meer risicobomen op de lijst dan je dit jaar kunt aanpakken. Dit praktijkscenario laat zien hoe je tot een volgorde komt die je aan bestuur, bewoners en verzekeraar kunt uitleggen: het oordeel van de controleur over de boom, naast een risicoscore voor de plek waar hij staat.
6 min leestijd
De situatie: meer risicobomen dan budget
De controleronde is klaar. Je controleurs hebben elke boom beoordeeld en de lijst met risicobomen en attentiebomen is langer dan vorig jaar. Het onderhoudsbudget is dat niet. Je kunt dit jaar een deel van de maatregelen laten uitvoeren, en de rest schuift door.
Dat is op zich geen probleem. Geen enkele gemeente pakt alles tegelijk aan, en de zorgplicht voor bomen vraagt dat ook niet. Wat wel van je wordt gevraagd, is dat je je volgorde kunt verdedigen. De wethouder wil weten waarom de ene laan dit jaar aan de beurt is en de andere volgend jaar. Een bewoner wil weten waarom de boom voor zijn deur nog staat. En als er toch iets gebeurt, wil een verzekeraar zien dat je een beredeneerde keuze maakte en geen willekeurige.
IDA Bomen geeft je die volgorde: een risicoscore per boom, op basis van wat er binnen zijn valbereik staat, naast het oordeel van je controleur.
Twee vragen per boom: de kans en het gevolg
Een boomveiligheidscontrole beantwoordt de eerste vraag: hoe groot is de kans dat deze boom of een deel ervan faalt? De controleur kijkt naar gebreken en conditie en geeft een Veiligheidsklasse, een urgentie en een beheeradvies.
De tweede vraag is wat er gebeurt als het misgaat. Een risicoboom aan de rand van een weiland en een risicoboom naast de ingang van een basisschool hebben dezelfde klasse en een heel ander gevolg. Op plekken waar veel mensen komen, weegt je zorgplicht ook zwaarder. Een ervaren beheerder weet dat en kent zijn gebied. Maar bij een lijst van honderden of duizenden bomen wordt kennis van het gebied al snel een kwestie van gevoel, en gevoel leg je moeilijk uit in een commissievergadering.
Een risicoscore per boom
IDA zet naast elke boom een risicoscore van 0 tot 100, verdeeld over vijf banden van A tot en met E. De score weegt hoeveel mensen er binnen het valbereik van de boom komen en welk vastgoed er staat. Welke gebouwen en wegen dat zijn, komt uit de landelijke basisregistraties. De valrichting volgt de heersende stormwind. De risicoprioritering is een module van IDA.
Per boom zie je waar de score vandaan komt: de hoogte van de boom, de objecten in de valzone en per object zijn aandeel in het aantal mensen dat er komt. Dat is het verschil tussen een cijfer en een onderbouwing. Je hoeft niet te zeggen dat het systeem deze boom hoog zet. Je kunt laten zien dat hij 21 meter hoog is en over een winkelpand, een parkeervlak en een voetpad reikt.
De scores staan ook op de kaart, als risico-skyline: een kolom per boom, waarvan de hoogte de score is. Een straat met hoge kolommen valt op voordat je één lijst hebt geopend.
Risicobomen prioriteren in vijf stappen
Filter op wat de controleur vond
Begin bij de uitkomst van de BVC: de risicobomen en attentiebomen met een beheeradvies dat nog openstaat. Dat is de groep waar iets aan moet gebeuren.
Leg de risicoband ernaast
Filter binnen die groep op locatierisico, vanaf de band die je kiest. Wat overblijft, zijn bomen met een gebrek op een plek waar het gevolg groot is. IDA zet de hoogste scores bovenaan, per boom, per buurt of per wijk.
Reken het door met je budget
Vraag de AI-agent van IDA om budgetscenario's: hoeveel risico je wegneemt per euro, gerekend met de prijzen uit je contract. Zo zie je wat een groter of kleiner budget oplevert.
Maak van de selectie een project
De bomen die je kiest, worden in één handeling een project, met het formulier dat de ploeg invult. Je aannemer ziet ze op de kaart, met per boom de maatregel.
Bewaar de selectie
Sla ook de groep op die doorschuift. Een opgeslagen selectie blijft actueel: volgend jaar staat erin wat er dan nog openstaat.
De keuze uitleggen aan bestuur en bewoners
Het gesprek met de wethouder verandert. Je komt niet met een lijst en een bedrag, maar met een kaart en een redenering: dit zijn de bomen waar de controleur een gebrek vond, dit zijn de plekken waar de meeste mensen komen, en met dit budget nemen we het grootste deel van het risico weg. Wie meer wil bereiken, ziet wat dat kost. Wie wil bezuinigen, ziet wat er dan blijft staan.
Voor bewoners geldt hetzelfde. De vraag waarom de boom voor de deur nog niet is aangepakt, heeft een antwoord dat je kunt laten zien: hij staat op de lijst, hij is beoordeeld, en de bomen bij de school en langs de doorgaande weg gaan voor.
En de volgorde zelf wordt onderdeel van je dossier. Bij elke boom staat wat de controleur vastlegde, wanneer, en wat ermee is gedaan. Schuift een maatregel door, dan is zichtbaar dat dat een keuze was binnen een beredeneerde aanpak. Wat zo'n dossier waard is als er schade ontstaat, lees je in het praktijkscenario over het boomdossier bij een schadeclaim.
Volgen of het risico daalt
Prioriteren is geen eenmalige klus. Tijdens de uitvoering zie je in het project hoeveel bomen zijn afgerond. De selectie van risicobomen zonder opvolging zet je als grafiek op je dashboard. Die lijn hoort te dalen, en als hij dat niet doet, zie je dat in de week waarin het gebeurt en niet bij de volgende controleronde.
Na de uitvoering staat het resultaat bij de boom. De volgende controleronde begint met een bestand dat klopt, en met een werkwijze die je niet opnieuw hoeft uit te vinden.
Veelgestelde vragen
Begin bij de uitkomst van de boomveiligheidscontrole: de Veiligheidsklasse, de urgentie en het beheeradvies van de controleur. Weeg daarna de plek mee: hoeveel mensen komen er en wat staat er binnen het valbereik van de boom. IDA Bomen geeft elke boom daarvoor een risicoscore, zodat je binnen de groep risicobomen de grootste gevolgen bovenaan zet.
De Veiligheidsklasse is het oordeel van de controleur over de boom zelf, zoals attentieboom of risicoboom. De risicoscore zegt iets over de plek: wat er geraakt kan worden als de boom faalt. In IDA Bomen staan ze naast elkaar. De klasse bepaalt of er iets moet gebeuren, de score helpt bepalen wat eerst.
De zorgplicht vraagt dat je bomen controleert en handelt naar wat je vindt, binnen de termijn die de controleur adviseert. Wat acuut gevaar oplevert, gaat voor. Voor de rest mag je een volgorde aanbrengen, zolang die beredeneerd is en je hem kunt laten zien. Leg daarom vast waarom een maatregel doorschuift.
Met een kaart en een redenering in plaats van een lijst en een bedrag. Laat zien waar de controleur gebreken vond, waar de meeste mensen komen en hoeveel risico het beschikbare budget wegneemt. In IDA Bomen vraag je budgetscenario's op, zodat de raad ziet wat een groter of kleiner budget betekent.
Lees verder
Boomdossier bij een schadeclaim: wat je laat zien
Een schadeclaim na een omgewaaide boom: de verzekeraar vraagt of hij is gecontroleerd. Wat je laat zien, en hoe het boomdossier in IDA Bomen dat levert.
6 min leestijd
BVC uitbesteden: zicht houden op de controleronde
De BVC uitbesteden en toch zicht houden op de voortgang: zo werken de controleurs van je aannemer in je eigen bomenbestand in IDA Bomen.
6 min leestijd
Zorgplicht bomen voor gemeenten: wat je doet en vastlegt
De zorgplicht voor bomen volgt uit artikel 6:162 BW. Wanneer een gemeente aansprakelijk is, wat twee arresten leren en wat je per boom vastlegt.
7 min leestijd
Bekijk je eigen bomenbestand in IDA
Stuur je bomenbestand mee, als shapefile, Excel-lijst of wat je ook hebt, en we laten IDA zien met je eigen bomen, van je eigen bestand tot de goedkeuring van veldwerk.
In gebruik bij
