Wat is een boomveiligheidscontrole (BVC)?

Wat een BVC is

BVC staat voor boomveiligheidscontrole. Een controleur loopt de bomen langs en beoordeelt elke boom visueel, van kroon tot stamvoet, op gebreken die de veiligheid raken: dood hout boven een fietspad, een scheur in de stam, een zwam op de stamvoet, opgedrukte wortels in een trottoir. In de sector heet die manier van kijken VTA, Visual Tree Assessment.

Een BVC is geen onderhoud en ook geen inventarisatie. Het is een oordeel per boom, op één moment, met een vaste uitkomst: niets aan de hand, in de gaten houden, of ingrijpen. Zie je iets dat je van buitenaf niet kunt beoordelen, dan volgt er nader onderzoek. Dat is een aparte opdracht, geen onderdeel van de controle zelf.

Waarom je controleert: de zorgplicht

Wie een boom bezit of beheert, heeft een zorgplicht: je moet redelijke maatregelen nemen om te voorkomen dat de boom schade veroorzaakt. Valt er een tak op een auto of erger, dan is de vraag niet of de boom een gebrek had, maar of jij dat had kunnen weten en wat je ermee hebt gedaan. De aansprakelijkheid loopt via artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek, de onrechtmatige daad.

Daarom draait een BVC om twee dingen: controleren en vastleggen. Een controle waarvan niets op papier staat, helpt je achteraf niet. Je wilt per boom kunnen laten zien wanneer hij is gecontroleerd, door wie, wat er is gezien en wat je daarna hebt gedaan. IDA Bomen bewaart dat bij de boom zelf: onder elke waarde staat uit welke controle hij komt, van wanneer en van wie. Meer daarover lees je in het artikel over de zorgplicht voor bomen.

De uitkomst: drie veiligheidsklassen

Elke gecontroleerde boom krijgt een veiligheidsklasse. De sector gebruikt er drie, en het BVC-model in IDA gebruikt dezelfde:

Boom zonder gebreken

Geen gebreken die de veiligheid raken. De boom gaat mee in de volgende reguliere ronde.

Attentieboom

Een gebrek dat nu geen direct gevaar oplevert, maar dat je wilt volgen. Je controleert de boom vaker dan de rest.

Risicoboom

Een gebrek waarbij ingrijpen nodig is. Bij de boom hoort een maatregel met een urgentie, en de boom blijft in beeld tot die is uitgevoerd.

De klasse is het begin, niet het einde. Een risicoboom zonder maatregel is een bekend probleem dat je hebt laten liggen, en juridisch sta je er dan het slechtst voor.

Wat je per boom vastlegt

Naast de veiligheidsklasse legt de controleur de kenmerken vast waarop het oordeel rust. In het BVC-model van IDA zijn dat de velden die boomcontroleurs kennen, met de klassen uit Handboek Bomen:

• Boomsoort, stamdiameterklasse en boomhoogteklasse: wat voor boom het is en hoe groot.
• Conditie: hoe vitaal de boom is.
• Gebreken, per deel van de boom: kroon, stam, stamvoet en maaiveld, houtrot of zwammen, aantasting door bacteriën of insecten.
• Opkroonhoogte: hangt de kroon laag genoeg om in de weg te zitten?
• Urgentie en beheeradvies: wat er moet gebeuren en hoe snel.

Om dat laatste detail gaat het. Een waarde zonder datum en zonder bron is een bewering. Een waarde waaronder staat uit welke controle hij komt, is een bewijsstuk.

Van bevinding naar maatregel

Een controle is pas af als de bevinding is opgevolgd. In de praktijk loopt dat zo:

1. Selecteren

   Je bepaalt welke bomen in de ronde zitten: een wijk, een wegvak, of alle bomen waarvan de laatste controle te lang geleden is.

2. Controleren

   De controleur beoordeelt de bomen in het veld en legt per boom de klasse, de gebreken en het advies vast, met foto's waar dat nodig is.

3. Beoordelen

   De beheerder kijkt de resultaten na. Wat afwijkt van het bestand, zoals een gebrek dat er nog niet in stond, keur je goed of af voordat het in het register komt.

4. Opvolgen

   Voor risicobomen en urgente adviezen zet je werk uit: snoeien, kappen of nader onderzoek. Is het werk gedaan, dan staat ook dat bij de boom.

De zwakke plek zit bijna altijd tussen de laatste twee stappen. De controle is gedaan, het rapport is opgeleverd, en de risicobomen staan in een spreadsheet die niemand meer opent. Een bomenbestand dat laat zien welke risicobomen nog niet zijn opgevolgd, is daarom meer waard dan een bestand dat alleen de klassen toont. In IDA kleur je de kaart op opvolging, zodat je in één oogopslag ziet welke risicobomen nog wachten.

Een BVC-ronde in IDA

In IDA is BVC een standaard onderhoudsmodel: een formulier met de velden hierboven, dat je naar eigen inzicht kunt uitbreiden. Een ronde is een project van het type BVC. Je kiest de bomen op de kaart of met een filter, koppelt het model en geeft de controleur toegang, ook als die bij een aannemer werkt.

De controleur werkt in het veld op een telefoon of tablet, zonder iets te installeren. In het formulier staan de vorige waarden al ingevuld, zodat hij alleen aanpast wat veranderd is. Het formulier denkt mee: hij ziet alleen de vragen die bij deze boom horen. Ziet hij iets dat niet klopt met het bestand, dan meldt hij een afwijking, met bewijsfoto's. Die komt pas in het register nadat jij hem hebt goedgekeurd.

Na de ronde staat het resultaat per boom in het dossier: de nieuwe waarden, met de controle als bron, de datum en de controleur. De eerdere waarden blijven bewaard in de tijdlijn. En per boom exporteer je de tijdlijn als PDF, met foto's en goedgekeurde afwijkingen: het stuk dat je overlegt als iemand vraagt wat je wist, en wanneer.

Bekijk een BVC-ronde in een demo